zondag, 18 augustus 2013

Push Your Luck (je geluk uitdagen)

Bij Push Your Luck (of Press Your Luck) spellen herhaal je steeds een actie (of een deel van een actie) tot je beslist om te stoppen omwille van een groot risico op verlies van punten of verlies van jouw beurt.

Push Your Luck spellen hebben een grote geluksfactor. In een wereld van zware Caylussen, Puerto Rico’s en Brassen zijn deze op geluk gebaseerde spellen een leuke afwisseling. Het leven is al zwaar genoeg. Af en toe moet je plaats maken voor luchtigheid. Iedereen leest naast Fjodor Dostojevski en Hugo Claus toch ook eens graag een Kiekeboe-album? Al was het alleen maar om naar de blonde Fanny te kijken.

We wijken af.

Een bekend voorbeeld van een Push Your Luck spel is Cant’ Stop. In dit spel sta je voor de volgende keuze: stoppen met gooien of nogmaals gooien met het risico dat je een aantal pionnen en je beurt kwijtspeelt? Andere spellen met een Push Your Luck spelmechanisme zijn King Of Tokyo, Ra, Formula D en Yahtzee.

donderdag, 15 augustus 2013

Worker placement (werkers plaatsen)

Bij Worker Placement spellen stuur je werkers (pionnen) op pad om allerlei dingen voor jou te doen. Elk om beurt plaatst iedere speler een werker op het speelbord. Als een plek is ingenomen door een speler, kan niemand anders deze plaats nog bezetten (er zijn echter uitzonderingen op deze regel). Als alle werkers op het speelbord zijn geplaatst, worden alle acties op het speelbord uitgevoerd.

Agricola is een bekend voorbeeld van een worker placement spel. Je plaatst bijvoorbeeld een werker op het actieveld voor riet. Je buurman gaat voor de schapen. Als de werkers van alle spelers zijn geplaatst, neem je je werker terug en voer je de bijhorende actie uit. Jij neemt het riet. Je buurman neemt de schapen. Gelieve deze laatste zin niet uit zijn context te rukken.

Het leuke aspect aan worker placement spellen is dat je steeds voor interessante keuzes staat. Waar ga ik mijn werkers plaatsen? In welke volgorde ga ik mijn werkers plaatsen? Waar zouden de andere spelers hun werkers willen plaatsen?

Worker Placement is een enorm populair spelmechanisme. Misschien wel het meest populaire spelmechanisme op dit moment. Mijn favoriet worker placement spel is Stenen Tijdperk. Ik speel ook graag Agricola, Caylus, Fresco, Carson City, Het Dorp, Lancaster en Lords of Waterdeep. Cuba, Le Havre en De Kathedraal konden me minder bekoren.

Variable Phase Order (variabele beurtvolgorde)

Bij spellen met een variabele beurtvolgorde loopt een speelbeurt niet op dezelfde manier als de vorige speelbeurt. Je doet niet steeds actie 1, dan actie 2, vervolgens actie 3, enzovoorts, maar je kiest uit verschillende acties welke actie je wil uitvoeren. De volgende beurt kies je dan een andere actie.

Het beste voorbeeld is de klassieker Puerto Rico. In Puerto Rico is elke beurt verschillend. Er liggen een aantal rollen op tafel. Een speler kiest om het even welke rol en elke speler voert deze rol uit. De speler die de rol koos krijgt wel een extra voordeel. Nadien kiest de volgende speler een andere overgebleven rol en nu voert elke speler die rol uit. Zo gaat het spel verder tot elke speler een verschillende rol heeft gekozen.

Een andere topper die van dit spelmechanisme gebruik maakt is El Grande.

 

Time Track (tijdspoor)

Elke gekozen actie kost een bepaalde hoeveelheid tijd. De speler die als eerste aan de beurt is, is diegene die het minste tijd heeft verbruikt. Je kan grote zetten doen die veel tijd kosten, maar dan moet je vaak wachten op de andere spelers of je kan verschillende kleine acties na elkaar doen. Je moet proberen om de balans te vinden tussen deze twee mogelijkheden. Dit wordt allemaal bijgehouden op een tijdspoor. Het fantastische spel Tinners’ Trail gebruikt zo’n tijdspoor.  

 

Action Point Allowance System (actiepunten)

Bij dit spelmechanisme heeft elke speler een bepaald aantal punten ter beschikking. Deze punten kan hij/zij gebruiken om bepaalde acties uit te voeren.

In Tikal heeft elke speler elke beurt 10 actiepunten die hij mag uitvoeren. Deze actiepunten mag hij vrij besteden om schatten op te graven, schatten te ruilen, zich te verplaatsen, …

Het nadeel van dit systeem is dat er veel keuzes zijn waardoor sommige spelers lang gaan nadenken over hun acties. Ondertussen zitten de andere spelers te wachten tot het opnieuw hun beurt is.

 

Simultaneous Action Selection (gelijktijdig acties selecteren)

Bij dit spelmechanisme kiezen de spelers eerst in het geheim hun acties. Daarna worden de acties uitgevoerd volgens de regels van het spel.

In het spel El Grande duidt elke speler in het geheim een Spaanse regio aan waarnaar zijn/haar caballero’s uit El Castillo moeten worden gebracht. Als iedereen de regio heeft gekozen, onthult elke speler op hetzelfde moment zijn keuze. Nu worden alle caballero’s in de desbetreffende regio’s geplaatst. Daarna zal er een puntentelling plaatsvinden.

In het spel 7 Wonders kiezen alle spelers in het geheim één kaart uit hun handkaarten. Daarna wordt de kaart van elke speler tezelfdertijd uitgespeeld.

Andere voorbeelden van spellen waarin je gelijktijdig acties selecteert, zijn Race for The Galaxy, The Resistance, Dixit en Fresco.

 

Voting (stemmen)

Bij Voting moet je stemmen om een bepaald voordeel in het spel te krijgen. Afhankelijk van het spel kunnen spelers om verschillende redenen een stem uitbrengen.

1 Spelers stemmen over de verdeling van overwinningspunten. In het spel GiftTRAP plaatst iedereen zijn fiches op de geschenken die zij het liefst willen hebben. Deze fiches leveren overwinningspunten op als blijkt dat ook de andere spelers denken dat dat jouw favoriete geschenken zijn.

2 Spelers stemmen of er al dan niet een wijziging in de regels moet komen. In het spel Cuba stem je welke wetten in het spel zullen komen en welke niet.

3 Spelers stemmen om een speciaal voordeel te bekomen. Dit onderdeel komt het vaakst voor. In het spel Lancaster stemmen de spelers op wetten die hen bepaalde voordelen kunnen opleveren.

4 Spelers stemmen om andere spelers te elimineren. In het spel Weerwolven van Wakkerdam wordt er elke dag gestemd om iemand te laten ophangen. Deze speler sterft en verdwijnt uit het spel.

Een voting spel is altijd spannend omdat je zelden op voorhand weet hoe de andere spelers zullen stemmen. Mijn favoriet stem-mechanisme is de manier waarop er in Lancaster wordt gestemd. Er liggen twee rijen met wetten. Er wordt gestemd op de onderste rij. Als de wet wordt goedgekeurd, komt ze rechts in de bovenste rij te liggen en verdwijnt de eerste kaart (links) van de bovenste rij. Als de wet wordt afgekeurd, dan verdwijnt deze wet uit het spel en blijft de bovenste rij ongewijzigd. Alle wetten van de onderste rij komen achtereenvolgens op dezelfde manier aan bod. Het leuke aan dit stemsysteem is dat je zowel met de onderste rij als met de bovenste rij wetten rekening moet houden.  Daarnaast mag je naast een goedkeuringsfiche of afkeuringsfiche ook extra stemblokjes inzetten om je stem kracht bij te zetten. Geniaal!

Betting / Wagering (wedden)

Bij deze spellen moet je wedden door geld in te zetten tijdens het spel.

In het spel Poker zet je pokerfiches in als je denkt dat je de beste kaarthand hebt of als je anderen kan laten geloven dat je de beste kaarthand hebt. Als je wint, krijg je de ingezette pokerchips van alle spelers.

Mijn favoriet spel met een wed-spelmechanisme is Perudo. "Ik wed dat er niet voldoende dobbelstenen van een bepaalde waarde liggen." Ik kan ook genieten van Trivial Pursuit Wedden dat je ’t weet, Zet in & Win en Say Anything.

Commodity Speculation (letterlijk vertaald: speculeren over grondstoffen) is een onderdeel van Betting / Wagering. Bij Commodity Speculation wed je op grondstoffen waarvan je hoopt dat deze grondstoffen waardevoller zullen worden naargelang het spel vordert. Je investeert om nadien de vruchten te kunnen plukken. In veel van deze spellen verandert de waarde van de grondstoffen tijdens het spel en kan je grondstoffen kopen of verkopen om geld te slaan uit de investeringen.

In het spel Schrille Stille zet je pluspunten in op artiesten waarvan je hoopt dat ze later in het spel zullen stijgen in de hitparade. Als manager van deze artiesten pluk je dan de vruchten van deze investering.

Andere voorbeelden van Commodity Speculation zijn Finca, Santiago de Cuba en mijn favoriet Tinners’ Trail.

En nu we toch bezig zijn met onderverdelingen… Stock Holding (aandelen houden) is een onderdeel van Commodity Speculation. In plaats van een hele grondstof aan te kopen of te verkopen, kopen en verkopen (of behouden) spelers een aandeel in een bepaald land of bedrijf.

In Imperial 2030 ben je heerser over de wereld. Je koopt een aandeel van een bepaald land. Je zuigt dat land financieel leeg en nadien koop je een aandeel van een ander land.

Naast Imperial 2030 zijn ook Acquire en Union Pacific bekende voorbeelden. Imperial 2030 vond ik wat zwaar, de andere twee spellen heb ik nog niet gespeeld.

woensdag, 14 augustus 2013

Auction / Bidding (bieden)

Spellen met een biedsysteem. Je plaatst een bod om je positie in het spel te verbeteren. Er bestaan verschillende soorten biedsystemen.

1 Open biedingen: een speler noemt een getal, de volgende speler heeft de keuze om dit bod te verhogen of te passen. Het is een open bieding aangezien de volgende speler weet welk bod de vorige speler heeft gedaan. In het spel Ra zijn er open biedingen. Je ziet de zonnen (getallen) van elke speler liggen. Daarna doet elke speler een open bod. De speler met het hoogste bod wint.

2 Blind bieden: je bod is verborgen voor de andere spelers. Dit is het tegenovergestelde van open biedingen. In het spel Lancaster neemt iedereen zijn stem (goedkeuring of afkeuring van de wet) en eventuele stemblokjes in de hand. Op hetzelfde moment laat elke speler zijn/haar bod zien. Alle stemmen worden geteld en de wet wordt al dan niet uitgevoerd.

3 Dubbele biedingen: er wordt tezelfdertijd geboden op meer dan één ding. In het spel Het Koopmanshuis kan je tijdens één beurt een bod doet op 1 of meerdere kaarten.

4 Vaste prijs biedingen: je kan een goed kopen voor een vaste prijs. Indien niemand het goed koopt, moet jij het goed nemen. In het spel Hoogspanning doe je een bod op een elektriciteitscentrale. Indien alle andere spelers passen, moet jij de elektriciteitscentrale kopen aan de door jou genoemde vaste prijs.

5 Eén keer rond de tafel biedingen: elke speler kan tijdens zijn beurt slechts één keer een bod doen. In het spel El Grande speel je tijdens je beurt 1 kaart. Indien de volgende speler een kaart met een hogere waarde speelt, moet je dit aanvaarden en kan je geen andere kaart meer kiezen. De speler wiens kaart de hoogste waarde heeft, mag als eerste een keuze maken uit de verschillende actiekaarten.

In vele spellen zitten er goede biedsystemen, maar van de “zuivere” biedspellen is Ra mijn favoriet! Daarnaast vind ik ook Morgenland en Het Koopmanshuis goede biedspellen.

dinsdag, 13 augustus 2013

Co-operative Play (coöperatief)

Bij coöperatieve spellen spelen spelers niet tegen elkaar, maar werken ze samen om het spelsysteem te kunnen verslaan. Je wint samen of je verliest samen. Je zal goed moeten samenwerken met je medespelers om de overwinning te kunnen behalen.

Ghost Stories is een goed voorbeeld van een coöperatief spel. In Ghost Stories ga je samen met je medespelers de strijd aan tegen verschillende kwel- en plaaggeesten.

Een coöperatief spel kan op twee manieren starten.

1 In het begin van het spel loopt alles vrij rustig, maar naarmate het spel vordert wordt de toestand op het speelbord steeds erger. Deze situatie komt het vaakst voor bij coöperatieve spellen. In het begin van het spel Pandemie zijn er slechts een paar landen besmet met een virus. Naarmate het spel vordert komen er meer virusuitbraken en epidemieën in het spel waardoor het steeds moeilijker wordt om te winnen.

2 In het begin van het spel gaat het er meteen hard aan toe. Het speelbord is een slachtveld. De spelers moeten meteen aan de slag om alles weer op te bouwen en op die manier het spel te winnen.

Er bestaan verschillende soorten varianten op coöperatieve spellen.

1 De verrader! Iedereen werkt samen, maar er zitten één of meer verraders in het team. Terwijl het goede team hun uiterste best doet om het speelbord te verslaan, probeert de verrader hier een stokje voor te steken. De verrader wint als het speelbord wint. Als verrader is het belangrijk om niet meteen je identiteit vrij te geven. In Saboteur proberen de saboteurs de goede kabouters te saboteren door slechte tunnelkaarten neer te leggen en door het uitspelen van actiekaarten.

2 Partnerschap! Je speelt het spel samen met je partner(s) tegen een ander team. Bij coöperatieve spellen werken alle spelers samen om het spelsysteem te verslaan. Bij partnerschappen zijn sommige spelers je partners en andere spelers niet. Bij de partnerschappen kunnen we open rollen en verborgen rollen onderscheiden.

In The Resistance krijgt elke speler een verborgen rol. De leden van The Resistance werken samen. Zij spelen als een team tegen het team van spionnen. Het probleem is dat niemand weet wie de goeie en wie de slechte zijn!

In Brieven uit Whitchapel hebben de spelers open rollen. Eén speler speelt Jack The Ripper, de andere spelers zijn de detectives. In dit spel weet elke speler vooraf welke speler met Jack speelt en welke spelers de detectives zijn.

3 Coöpetition = coöperatief + competitie. Bij een coöpetition spel werk je samen met je medespelers om het speelbord te kunnen verslaan, maar ondertussen probeer je zelf het spel te winnen. De Renegade rol in Bang! is hiervan een goed voorbeeld. The Renegade helpt de anderen eerst mee om wat spelers te kunnen elimineren. Nadien slaat hij zelf genadeloos toe zodat hij als enige overlevende het spel wint.

Bijna alle coöperatieve spellen zijn ook geschikt om solo te spelen, ook al staat dit niet altijd op de doos vermeld. Als er geen solo-regels in de spelregels zijn ingesloten, kan je altijd met twee rollen spelen (afwisselend met de ene en de andere rol).

Het grote nadeel van coöperatieve spellen is het gevaar dat één speler alle andere spelers steeds zegt wat ze moeten doen in hun beurt. In coöperatieve spellen moet je goed samenwerken en mag je andere spelers tips geven, maar ik vind dat elke speler in zijn/haar beurt zelf moet kunnen beslissen welke actie hij/zij uitvoert. Toch heb ik zelf ook al gezondigd tegen deze regel, vooral als je speelt met mensen die het spel voor de eerste keer spelen. Mea culpa!

Ondanks dit gevaar ben ik een groot liefhebber van coöperatieve spellen. Mijn favorieten zijn Pandemie (waarschijnlijk het allerbekendste coöperatieve spel), Ghost Stories en De Legenden van Andor. Ik kan ook genieten van Flash Point: Fire Rescue, Castle Panic, Het Verboden Eiland, Hanabi en Escape: The Curse of the Temple.